تحلیل رفتار کشاورزان در به‌کارگیری فناوری آبیاری کم فشار بر پایه توسعه تئوری تجزیه-یافته رفتار برنامه‌ریزی شده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور

2 دانشیارگروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی،دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 استاد گروه ترویج و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 استادیار گروه روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

این پژوهش با هدف تحلیل رفتار کشاورزان در به­کارگیری فناوری آبیاری کم­فشار در استان آذربایجان­شرقی انجام شد. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و  جزو پژوهش­های کمی می­باشد. جامعه آماری تحقیق، کشاورزان استان آذربایجان­شرقی به تعداد 112010 نفر بودند که بر اساس فرمول کوکران، نمونه 393 نفری از آن­ها با استفاده از روش نمونه­گیری چندمرحله­ای انتخاب شد. ابزار پژوهش، پرسشنامه پژوهشگرساخته بود که برای سنجش روایی پرسشنامه از روایی شکلی و روایی همگرا استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که میانگین واریانس استخراج شده برای سازه­های مورد بررسی قابل قبول بوده است (AVE≥0.522). همچنین، مقدار پایایی ترکیبی برای همه سازه­ها مناسب بود (CR≥0.785). برای تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم­افزارهای SPSS20  و AMOS21 استفاده شد. به منظور درک بهتر عوامل اصلی تأثیرگذار بر رفتار بکارگیری سیستم آبیاری کم­فشار، مدل تحقیق بر مبنای تئوری تجزیه­یافته رفتار برنامه­ریزی شده پایه­ریزی گردید. در این پژوهش، دو متغیر هنجار اخلاقی و هویت خود به مدل اولیه تئوری تجزیه­یافته رفتار برنامه­ریزی شده اضافه شده است که آن را کامل­تر و گسترده­تر ساخته است. نتایج تجربی پژوهش با استفاده از مدل­سازی معادلات ساختاری نشان داد که توسعه تئوری تجزیه­یافته رفتار برنامه­ریزی شده از اثربخشی و کارایی مناسبی برای پیش­بینی رفتار کشاورزان در بکارگیری فناوری آبیاری کم­فشار برخوردار بوده و متغیرهای سازگاری، مزایا، تسهیل­کننده­ها، خودکارآمدی، هنجارهای اخلاقی، هویت خود، نگرش و واپایش رفتاری 72 درصد از واریانس آن را تبیین نمودند. همچنین، متغیرهای مزایا و سازگاری، 33 درصد از واریانس نگرش نسبت به کاربرد سیستم آبیاری کم­فشار و متغیرهای خودکارآمدی و تسهیل­کننده­ها در حدود 21 درصد از واریانس واپایش رفتاری کشاورزان نسبت به کاربرد سیستم آبیاری کم­فشار را تبیین کرده­اند. 

کلیدواژه‌ها